Шолушы бағаны

Қаржылық қызмет қорытындылары

Bekbolatuly

Жетпісбай Бекболатұлы,
әл-Фараби 
атындағы ҚазҰУ
кафедра меңгерушісі 
e-mail: Zhetpisbay.Bekbolatuly@kaznu.kz 

Шаруа баққан жұрт әдетте жыл бойғы тірліктің қорытындысын қоңыр күзде шыға­рады. «Балапанды күзде санайтын» ауыл шаруа­шылығы еңбеккерлері үшін бұл сындарлы шақтың жауапкершілігі жоғары. Ал, қаржы төңірегіндегі үнемшіл жұрт диқан қауымның бүкіл дәйек-дерегін қабылдап, қорытындысын жария етіп барып қана өз мәліметтерін жазуға отырады. Қалыптасқан ереже бойынша олар есеп-қисаптарын қыраулы қыста тапсырып жатады. 

Салық-бюджет саясатының негізгі бағыттары

Bekbolatuly

Жетпісбай Бекболатұлы,
әл-Фараби 
атындағы ҚазҰУ
кафедра меңгерушісі 
e-mail: Zhetpisbay.Bekbolatuly@kaznu.kz 

Ел ішінде сонау ықылым замандардан келе жатқан «қазақтың бөлінбеген еншісі» деген ұғым бар. Бұған сәйкес Алтай мен Атырау арасында сапарлап  келе жатқан әр жолаушының, шаңырақ көтерген жастардың, өмірден өткен ағайынның көтерер шығындарының бір бөлігі ел мойнында болады да әр отбасы өз «бюджетін» осыған орайластырады. Гуманистік, адамгершілік мақсаттарды көздейтін осынау жалпыға ортақ міндет қазіргі түсінікке сәйкес салық саясатына жақындайды.    

Дәстүрлі салаларға – жаңа сапа

Bekbolatuly

Жетпісбай Бекболатұлы,
әл-Фараби 
атындағы ҚазҰУ
кафедра меңгерушісі 
e-mail: Zhetpisbay.Bekbolatuly@kaznu.kz 

Адамзат тарихы ықылым заманда алғашқы дөңгелек ойлап табылғаннан бері үш ғаламдық техникалық өрлеу жолынан өтті. Бу қазандығынан электр қуатына дейінгі сүрлеу-соқпақсыз жолды ғасырдың о жақ-бұ жағында желе-жортып өтіп, жиырмасыншы мыңжылдықтың соңғы ширегінде интернетке иек артқан  өркениет бүгінде цифрлық технологияларға негізделетін төртінші өнеркәсіптік төңкеріске табан тіреп отыр. 

Қазақстанның «Менделеев кестесі»

Bekbolatuly

Жетпісбай Бекболатұлы,
әл-Фараби 
атындағы ҚазҰУ
кафедра меңгерушісі 
e-mail: Zhetpisbay.Bekbolatuly@kaznu.kz 

Ел экономикасын өрге сүйреп келе жатқан дәстүрлі өндіріс салаларының бірегейі – метал­лургия жөнінде әңгіме болғанда, қанатты сөзге айналған «Менделеев кестесі» тіркесі бірден ойға оралады. Расында да, әрбір мектеп оқушысына етене таныс осынау көрнекі құралда қазақ жерінің үсті мен астындағы қазба байлықтардың барлығы өзінің ғылыми сипатталған бейнесін тапқан. Сонымен қатар жаңадан ашылып жатқан химиялық эле­мент­тердің де туған өлке төсінен табылуы таңдандырмай қоймайды.

Қысқа мерзімді экономикалық индикатор не дейді?

Bekbolatuly

Жетпісбай Бекболатұлы,
әл-Фараби 
атындағы ҚазҰУ
кафедра меңгерушісі 
e-mail: Zhetpisbay.Bekbolatuly@kaznu.kz 

Шаруашылық өмірдің құбылнамасы – қысқа мерзімді экономикалық индикатор 2016 жылғы қаңтар-желтоқсанда 2015 жылғы қаңтар-желтоқсанға қарағанда 100,8 пайызды құрады.

Береке бастауы

Bekbolatuly

Жетпісбай Бекболатұлы,
әл-Фараби 
атындағы ҚазҰУ
кафедра меңгерушісі 
e-mail: Zhetpisbay.Bekbolatuly@kaznu.kz 

Ел экономикасының халықаралық шаруашылық қарым-қатынастарға кірігуінің басты белгілерінің бірі оның экспорттық әлеуеті болып табылады. Қазақстанның сырт өлкелерге шығаратын ең негізгі өнімдерінің сапын көмірсутекті шикі­заттар бастаса, одан кейінгі орынды түсті және қара металлургия экспорты иеленеді. Индустрия «нанынан» соңғы үшінші қатарда қалам­герлер мен сазгерлер шығармашылығына сан рет арқау болған ауыл шаруашылығының басты өнімі – алтын астық тұр.

Кемел елдің келешегі

Bekbolatuly

Жетпісбай Бекболатұлы,
әл-Фараби 
атындағы ҚазҰУ
кафедра меңгерушісі 
e-mail: Zhetpisbay.Bekbolatuly@kaznu.kz 

Жаңа, 2017 жыл күнтізбесінің алғашқы парақтарын аудара отырып, әдеттегідей өткен күнге ойша көз жібереміз, қол жеткізген же­тістіктерді таразыға тартып, кемшіліктер мен олқылықтардың орнын толтыру жолдарын қарастырамыз. Осы орайда тарту-таралғысын молынан сыйлаған 2016 жыл отандық тарихымызға ел егемендігінің ширек ғасырлық мерекесімен, әлемнің саяси карта­сындағы ғаламдық өзгерістердің бастауы болған желтоқсан сілкінісінің 30 жылдығы және Еуразияны дүр сілкіндерген ұлт-азаттық көтерілісінің ғасырлық датасы сияқты айтулы оқиғалармен енгеніне көңіл бөле отырып, еліміздің экономикалық дамуының түйінді тұстарына назар аударамыз.   

Инновация – ілкімділік кепілі

Bekbolatuly

Жетпісбай 
БЕКБОЛАТҰЛЫ,
әл-Фараби атындағы
 ҚазҰУ профессоры
e-mail: jebe55@mail.ru

Телегей теңіз дарияның жағаларын алмастыратын, бірде алапат, бірде момақан толқын туралы жазбаған ақын-жазушы кемде кем. «Алдыңғы толқын ағалар, кейінгі толқын інілер» деген Абай шумақтарының өзі неге тұрады?! Көркем өнерде тоз-тозы шыққан көнені жайқалған жас өркен алмастырады. Ал, жалпы алғанда толқын табиғаты туралы түрлі теория, байыптау мен болжам атаулы ғылымда да жеткілікті. Мәселен, экономистерге жақсы таныс Кондратьев толқындары қазақтың «елу жылда ел жаңа» деген даналық нақылының өміршеңдігіне айғақ болады.